Hà Nội là trung tâm chính trị, hành chính của cả nước, là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục cho cả vùng, Hà Nội đã nhiều lần quy hoạch với quy mô khác nhau, trong đó năm 2008 là lần mở rộng lớn nhất với quy mô 3359,84km2 và được quy hoạch theo Quyết định 1259/QĐ-TTg năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ và được điều chỉnh theo quyết định 1569/QĐ-TTg và 1668/QĐ-TTg năm 2024 của Thủ tướng Chính Phủ, đến nay Hà Nội đang đứng trước cơ hội lớn khi được lập quy hoạch với tầm nhìn 100 năm, một tuy duy mới, quyết tâm mới để xây dựng Hà Nội thành thành phố văn hiến, văn minh, hiện đại.
Quy hoạch Hà Nội đến năm 2065
Hà Nội nằm ở trung tâm của miền Bắc, phía tây bắc đồng bằng sông Hồng, trung tâm của vùng thủ đô, Hà Nội phải thể hiện đầy đủ các thế mạnh của mình:
Vị trí Thủ đô Hà Nội
- Về mô hình cấu trúc: xác lập cấu trúc Vùng thủ đô theo mô hình “Chúm đô thị hướng tâm và mạng lưới”, trong đó:
Hà Nội là đô thị hạt nhân, đầu não, đóng vai trò kết nối vùng và liên vùng quốc tế.
Các đô thị thuộc tỉnh xung quanh là hệ thống đô thị hỗ trợ và đối trọng, được phân công vai trò chức năng rõ rang để hỗ trợ, chia sẻ áp lực và tạo động lực phát triển chung cho cả vùng.
Hệ thống đô thị hỗ gồm:
Tỉnh Thái nguyên với đô thị Thái Nguyên; Sông Công; Phổ Yên
Tỉnh Bắc Ninh: Đô thị Bắc Ninh – Từ Sơn
Tỉnh Hưng Yên: đô thị Văn Giang; Phố Nối – Mỹ Hào; Hưng Yên – Phố Hiến
Tỉnh Ninh Bình: Đô thị Đồng Văn; Phủ Lý; Ninh Bình; Tam Điệp
Tỉnh Phú Thọ: Đô thị Vĩnh Yên; Phúc Yên; Việt Trì; Hòa Bình – Lương Sơn
Tỉnh Hải Phòng: Đô Thị Hải Dương; Chí Linh.
Liên kết vùng của Thủ đô Hà Nội
- Mô hình đô thị Hà Nội tương lai:
Liên kết vùng với các tuyến đường vành đai 4, vành đai 4,5, vành đai 5 và các tuyến hướng tâm kéo dài.
Hà Nội phát triển đô thị đa tầng, tổ chức không gian đa lớp: tầng trên cao; tầng thấp; không gian ngầm; lớp giao thông công cộng, lớp không gian công cộng; lớp thương mại dịch vụ; lớp hạ tầng kỹ thuật; lớp sinh thái – xanh; lớp hạ tầng số và quản trị đô thị.
9 Trung tâm của Hà Nội
- Hà Nội có 09 trung tâm lớn:
+ Trung tâm đô thị Nam sông Hồng
+ Trung tâm đô thị Bắc sông Hồng
+ Trung tâm đô thị phía Đông
+ Trung tâm đô thị Olympic
+ Trung tâm đô thị Vân Đình – Đại Nghĩa
+ Trung tâm đô thị Xuân Mai
+ Trung tâm đô thị Hòa Lạc
+ Trung tâm đô thị Sơn Tây
9 Cực tăng trưởng
- Hà Nội có 09 cực tăng trưởng:
+ Đô thị trung tâm: hữu ngạn sông Hồng
+ Cực phía Bắc: Đông Anh – Mê Linh – Sóc Sơn
+ Cực phía Đông: Gia Lâm – Long Biên
+ Cực phía Nam – đô thị trung tâm: Thường Tín – Phú Xuyên
+ Cực phía Nam: đô thị Vân Đình – Đại Nghĩa
+ Cực phía Tây Nam: Xuân Mai – Chương Mỹ
+ Cực phía Tây: Hòa Lạc
+ Cực phía Tây Bắc: đô thị Sơn Tây – Ba Vì
+ Cực sông Hồng
9 Trục động lực phát triển
- Hà Nội xác lập 09 trục động lực phát triển:
+ Trục Nhật Tân – Nội Bài/Bắc Thăng Long – Nội Bài
+ Hồ Tây – Cổ Loa – Sân bay Gia Bình
+ trục Quốc lộ 5/Cao tốc Hà Nội – Hải Phòng
+ Trục Quốc lộ 1A/Cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ
+ Trục Quốc lộ 21B/QL21C
+ Trục Quốc lộ 6/Tuyến đường Hà Đông – Xuân Mai
+ Trục Đại lộ Thăng Long/Hồ Tây – Ba Vì
+ Trục QL32/đường Tây Thăng Long
+ Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng
Định hướng phát triển không gian đến năm 2065
Các trục không gian điểm nhấn
Quy hoạch giao thông đường bộ Hà Nội
Quy hoạch đường sắt đô thị