Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến, là cái nôi của văn minh Việt Nam ta, đây được coi là một trong những tài nguyên quan trọng nhất, hình thành nên bản sắc của Hà Nội. Trong quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm không thể không nhắc đến yếu tố này.
Thủ đô Hà Nội là một vùng đất rất giàu về tài nguyên nhân văn. Tài nguyên nhân văn của Hà Nội được hình thành bởi truyền thống văn hóa, lịch sử dựng nước và giữ nước lâu đời của cộng đồng cư dân bản địa, kết hợp với văn hóa của cộng đồng di cư đến từ khắp các vùng miền, dân tộc trong cả nước, đồng thời thường xuyên tương tác với các nền văn minh lớn trên thế giới (như khu vực các nước Đông Nam Á, Đông Bắc Á, Phương tây,…) Hà Nội lưu giữ được nhữn nét độc đáo, đặc trưng riêng của điều kiện văn hóa, xã hội, đô thị thể hiện trong đời sống sinh hoạt, các công trình kiến trúc, tôn giáo, hoạt động sản xuất, các làng nghề, lễ lội, nghệ thuật, tín ngưỡng, tâm linh. Chính điều này đã tạo cho Thủ đô Hà Nội khả năng tích tụ và lan tỏa văn hóa, văn minh, vừa là vùng đất lưu giữ một kho tang di sản văn hóa đồ sộ của dân tộc vừa tiếp thu những giá trị tinh hoa văn hóa, văn minh của nhân loại, từ đó có những đóng góp nhất định cho sự phát triển của đất nước, khu vực và thế giới. Điều đó đã tạo thành sức mạnh nội sinh quan trọng làm nền tảng cho sự phát triển bền vững của thủ đô và đất nước, giữ vững các danh hiệu thủ đô anh hung, thành phố vì hòa bình, thành phó sáng tạo, là tiền đề trở thành thành phố toàn cầu trong tương lai.
1. Thủ đô Hà Nội có số lượng di sản văn hóa lớn nhất cả nước, được đánh giá là thành phố di sản của Việt Nam
Hà Nội có hệ thống danh lam thắng cảnh, di sản văn hóa đồ sộ, phong phú, đặc sắc. Thành phố có 5.922 di tích được kiểm kê; trong đó, 2.668 di tích được xếp hạng (khoảng 1/3 tổng số 9.000 di tích xếp hạng của cả nước). Thành phố 1.163 di tích/cụm di tích xếp hạng quốc gia (trong đó 1.174 di tích đơn lẻ) (chiếm ¼ tổng số 4.000 di tích xếp hạng quốc gia của cả nước); 1.484 di tích/cụm di tích xếp hạng thành phố; 21di tích Quốc gia đặc biệt (trong đó 89 di tích đơn lẻ); 3.254 di tích chưa được xếp hạng thuộc danh mục kiểm kê.
Tính đến năm 2022, Hà Nội cso 3.507 di sản văn hóa phi vật thể được kiểm kê, bằng 5,32% cả nước, chiếm 76,16% vùng ĐBSH; có 32 di sản văn hóa phi vật thể trong danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; 2 di sản tư liệu thế giới, 4 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh, trong đó có 3 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại: Hội Gióng ở đền Phù Đổng và Đền Sóc, Nghi lễ và trò chơi Kéo co, Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt và 01 di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cất (Hát Ca Trù), Hà Nội được công nhận danh hiệu thành phố sáng tạo của UNESCO. Ngoài ra, Hà Nộicó 1.350 làng nghề; 1.661 lễ hội dân gian được bảo tồn,…Hà Nội cũng đang lưu giữ nhiều công trình kiến trúc Pháp cổ và một nền văn hóa ẩm thực phong phú, nổi tiếng trong và ngoài nước.
Với 01 di sản thế giới được UNESCO công nhận (khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long), Hà Nội xếp trên các thành phố khác trong khu vực như Bangkok, TP HCM và Kuala Lumpur không có di sản thế giới. Tuy nhiên, so với các đô thị văn hóa toàn cầu khác như Paris, Madrid và Berlin thì Hà Nội còn rất khiêm tốn: Seoul, Bắc Kinh có 7; Paris có 5; Berlin có 3 di sản thế giới được UNESCO công nhận,….đã tạo nên danh tiếng của các thành phố này như những thủ đô văn hóa.
Trên thế giới, ít có thủ đô nào có sự hội tụ văn hóa truyền thống, lịc sử giáo dục lâu đời, có nhiều loại hình tôn giáo, tín ngưỡng, nghi lễ, lễ hội truyền thống, làng nghề thủ công truyền thống, nghệ thuận diễn xướng dân gian,…như Thủ đô hà Nội. Với nguyền tài nguyên di sản phong phú, Hà Nội cần đánh giá xác định những di sản có đủ khả năng để tiếp tục đề nghị UNESCO công nhận là di sản thế giới.
2. Thủ đô Hà Nội là nơi hội tụ nhân tài, hội tụ tinh hoa, hội tụ tri thức.
Năm 1070, Thăng Long có Văn Miếu; năm 1076, Quốc Tử Giám, nhà Thái Học – trường đại học đầu tiên của nước ta được xây dựng. Qua 124 khoa thi đã đào tạo 2.248 tiến sĩ, tên tuổi được vinh danh trên bia đá ở Văn Miếu và sử sách. Hà Nội là nơi lưu danh của nhiều nhà giáo nổi tiếng, như: Chu Văn An, Bùi Xương Trạch, Phù Thúc Hoành, Lê Đức Mao, Đoàn Lệnh Khương, Phạm Quý Thích, Nguyễn Án, Nguyễn Văn Siêu, Vũ Tông Phan, Nguyễn Quý Đức, Lương Văn Can,…; nhiều văn nhân, thi nhân nổi tiếng như: Nguyễn Trãi, Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên, Đặng Trần Côn, Phan Huy Ích, Nguyến Huy Lượng, Phan Huy Chú, Nguyễn Trung Ngạn, Thân NHân Trung, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phạm Đình Hổ, Lê Quý Đôn,…nhiều dòng tộc, phường nghề đã lập đền miếu thờ cúng tổ nghề, thành hoàng làng. Bên cạnh những nhà chính trị cách mạng, nhà quân sự, nhà giáo, nhà văn, Hà Nội còn có những nghệ nhân, những người thợ tài hoa đã làm sáng danh đất Kẻ Chợ. Nghệ nhân và người thợ đến kinh kỳ đem theo nghề chuyên từ quê nhà, nhu cầu và đỏi hỏi khắt khe của khách hàng kinh đô làm cho họ có điều kiện rèn luyện tay nghề để Thăng Long – Hà Nội trở thành vùng đất tram nghề, nghề nào cũng khéo.
Thủ đô Hà Nội là trung tâm thu hút và hội tụ nhân tài của cả nước. Trên địa bàn có khoảng 80% số trường đại học, viện nghiên cứu; 82% số phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia; 65% tổng số GS, PGS, TS và TSKH đang sinh sống và làm việc, nhiều nghệ nhân, văn nghệ sĩ, là nơi tập trung đông đảo đội ngũ chuyên gia, các nhà khoa học hàng đầu của cả nước. Đây là tiềm năng, nguồn lực vô giá giúp Hà Nội thuận lợi trong việc tiếp nhận, phổ biến tri thức, công nghệ mới – những nhân tố quan trọng cho sự phát triển đột phá, bước tiến nhảy vọt trong thời kỳ mới.
3. Văn hóa Thăng Long – Hà Nội chịu ảnh hưởng của 4 tiểu vùng văn hóa.
Trong lịch sử hình thành và phát triển, Thăng Long – Hà Nội chịu ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ bởi không gian văn hóa của 4 tiểu vùng văn hóa: xứ Bắc, xứ Đoài, xứ Đông và xứ Sơn Nam. Về mặt lãnh thổ, Kinh đô Thăng Long xưa kia và Thủ đô Hà Nội ngày nay được hình thành trên cơ sở một phần lãnh thổ, dân cư của 4 xứ Bắc, Đoài, Đông và Sơn Nam. Hà Nội đã kế thùa, bảo tồn và tiếp biến văn hóa của các tiểu vùng, đồng thời tiếp nhận những yếu tố văn hóa bên ngoài nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển thành một thành phố văn hiến, văn minh và hiện đại.
Những yếu tố văn hóa của các tiểu vùng được Thủ đô Hà Nội kế thừa và bảo tồn, phát triển khá phong phú như đặc trưng văn hóa cộng đồng làng xã; sinh hoạt ton giáo tín ngưỡng, nghi lễ, lễ hội truyền thống; văn hóa làng nghề và nghề thủ công truyền thống; ngữ văn dân gian; nghệ thuật diễn xướng dân gian; tri thức dân gian; đặc trưng thổ ngữ (phương ngữ); truyền thống hiếu học,…Sự hình thành các phường nghề ở Thăng Long – Hà Nội được bắt nguồn từ các phường thợ đến từ các làng nghề trong 4 tiểu vùng văn hóa.
4. Văn hóa người Hà Nội là điển hình, tiêu biểu, tổng hòa nét đẹp của văn hóa người Việt.
Với tấm long yêu nước sắt son, bất khất, kiên cường, mưu trí, sáng tạo trải qua hàng nghìn năm, người Hà Nội đã thể hiện sinh động hào khí Thăng Long trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo nên chủ nghĩa anh hung cách mạng trong thời đại mới. Hà Nội là thủ đô anh hung của dân tộc Việt Nam anh hung; Hà Nội thủ đô vì hòa bình; nơi lắng hồn núi sông ngàn năm; tỏa chiếu văn hiến Thăng Long đi khắp mọi miền của Tổ quốc, trở thành niềm tự hào chung của đất nước Việt Nam, tiếp them sức mạnh cho mỗi người dân Thủ đô, mỗi người dân Việt Nam sống, chiến đấu, lao động và học tập làm ranh danh truyền thống của dân tộc.
Hòa bình là khát vọng cháy bỏng của dân tộc ta nói chung và ngươi Hà Nội nói riêng. Người dân Thăng Long – Hà Nội luôn hằng tâm, hằng sản, góp sức chung tay giúp đỡ mọi người trong cơn hoạn nạn. Đó là nét đẹp trong cuộc sống của người Thăng Long – Hà Nội. Nét đặc trưng văn hóa Thăng Long còn là sự hòa hợp nếp sống giữa người dân hà Thành với người tứ chiếng, giữa người Việt Nam với người nước ngoài. Bên cạnh những nét riêng trong các yếu tố nhân chủng, thể chất, ngôn ngữ, người Hà Nội có mốt ố tư chất, nội tâm, đường ăn nết ở hòa hoa, thanh lịch, kiên cường. Cái tư chất người Hà Nội thời phong kiến là giữ được cái căn tính của nền văn minh lúa nước. Cái chất của người Hà Nội thời Pháp thuộc là hào hoa và khí phách anh hung. Trong công cuộc đổi mới đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế, người Hà Nội phát huy tinh thần năng động, sáng tạo được tin đúc qua chiều dài hàng ngàn năm lịch sử.
Tiếng nói của người Thru đô chuẩn xác cao, thanh âm mẫu mực. Trong giao tiếp, ứng xử người Hà Nội không chỉ giữ gìn thuần phong mỹ tục truyền thống mà còn tiếp thu tinh hoa văn minh, hiện đại của bốn phương. Nhân cách của người Thăng Long – Hà Nội ngày nay được xây dựng trên tổng hòa các giá trị văn hiến truyền thống và hiện đại “Xây dựng Người Hà Nội thanh lịch, văn minh, phát triển toàn diện với những giá trị nhân văn và tinh thần yêu nước sâu sắc, ý thức tôn trọng pháp luật; giàu long tự hào dân tộc, ý chí, khát vọng phát triển được Hà Nội xác định là sức mạnh nội sinh, động lực tinh thần to lớn, là một trong ba khâu đột phá phát triển Thủ đô bền vững.
Tuy nhiên, bên cạnh những nét đẹp truyền thống của văn hóa Hà Nội, là những pha tạp trong lối sống, tính cách của một bộ phận giới trẻ đua đòi tây hóa, một số người dân chưa hòa nhập được với văn hóa, cốt cách của người Tràng An nên những hệ lụy mà số người này mang lại đối với sự phát triển của xã hội là không hề nhỏ, buộc chúng ta phải để tâm và có các giải pháp phù hợp.
6. Hà Nội là trung tâm văn hóa, nghệ thuật lớn nhất cả nước. Hà Nội có điều kiện, cơ hội khai thác, phát huy giá trị nguồn tài nguyên thiết chế văn hóa đồ sộ từ Trung ương đến cơ sở.
Thủ đô Hà Nội đứng đầu cả nước về số lượng và loại hình cơ sở bảo tang, thủ viện, nhà hát, trung tâm triển lãm, rạp chiếu phim, cơ sở dữ liệu số hóa di sản văn hóa và tác phẩm nghệ thuật, trung tâm/nhà văn hóa, không gian sáng tạo văn hóa, khu vui chơi giải trí nghệ thuật. các hoạt động văn hóa, nghệ thuật của Hà Nội diễn ra hết sức sôi động, trong đó có nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cơ khu vực và quốc tế. Hà Nội có nhiều cơ sở ngoại giao, trung tâm văn hóa nước ngoài đặt trụ sở, là nơi tổ chức nhiều hoạt động đối ngoại, trung tâm văn hóa nước ngoài đặt trụ sở, là nơi tổ chức nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của đất nước và các sự kiện quốc tế. Thành phố có đội ngũ văn nghệ sĩ đông đảo, bên cạnh khoảng 4.000 hội viên thuộc 9 hội chuyên ngành của Hội liên hiệp VHNT Hà Nội, thành phó còn là nơi sinh sống và làm việc của hàng nghìn hội viên thuộc các hội chuyên ngành trung ương (thuộc các lĩnh vực văn học, mỹ thuật, nhiếp ảnh, âm nhạc, sân khấu, múa, điện ảnh, kiến trúc, văn nghệ dân gian, văn học nghệ thuật dân tộc thiểu số), chưa kể có nhiều nghệ sĩ hoạt động tự do.
Ngoài hệ thống thiết chế văn hóa Trung ương đóng trên địa bàn, Hà Nội còn có hệ thống thiết chế văn hóa đồ sộ từ Thành phố đến cơ sở gồm: 25 thiết chế văn hóa cấp thành phố; 30 trung tâm văn hóa, thể thao cấp qunaj, huyện, thị xã; 151 trung tâm văn hóa, thể thao cấp xã; 4.236 nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng. Đây là một nguồn lực rất lớn để Hà Nội triển khai, phát triển các hoạt động văn hóa, góp phần nâng cao chất lượng đời sống tinh thần cho người dân.
7. Thủ đô hà Nội có vị thế và thời cơ để các nguồn lực văn hóa trở thành động lực thúc đẩy phát triển bứt phá
Hà Nội có vị trí địa – chính trị quan trọng, có ưu thế đặc biệt. Hội tụ và lan tỏa các nền văn hóa và văn minh. ĐƯợc ví như ngã ba đường của các nền văn minh thế giới, nơi hội tụ và lan tỏa đi văn hóa các nơi tạo cho thủ đô hà Nội một lợi thế đặc biệt về vị thế, làm choc ác tài nguyên văn hóa vốn có được phát huy và kết hợp khai thác tạo them giá trị gia tăng.
Năm 2019, Hà Nội được vinh danh thành viên “Mạng lưới các thành phố sáng tạo của Unesco với mục tiêu lấy nguồn lực văn hóa và sáng tạo văn hóa làm nền tảng cho quá trình phát triển thủ đô một cách bền vững. Những nhân tố mới, bối cảnh mới trong kỷ nguyên số và cách mạng 4.0 sẽ góp phần làm cho Hà Nội khai thông các nguồn lực, các giá trị văn hóa được nâng tầm bằng công nghệ để nắm bắt thời cơ mới tạo điều kiện đê Hà Nội phát huy tốt hơn nữa các nguồn lực văn hóa.
Thủ đo Hà Nội có thể văn hóa vượt trội, là địa phương luôn tiên phong, đi đầu trong phát triển văn hóa.
Bộ Chính trị đã ban hành 03 nghị quyết về “phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô” thời kỳ 2001 – 2010, thời kỳ 2011 – 2020 và thời kỳ 2021 – 2025, trong đó luôn nhấn mạnh, đề cao yếu tố văn hóa. Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 05/05/2022 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển Thru đô, đã xác định văn hóa, con người vừa là mục tiêu, vừa là nền tảng, nguồn lực, động lực để phát triển thủ đô và đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ cần tập trung phát triển văn hóa thủ đô xứng tầm với truyền thống nghìn năm Thăng Long – hà Nội; xây dựng Hà Nội thực sự là trung tâm hội tụ, kết tinh văn hóa của cả nước, trở thành nguồn lực phát triển mới cho thủ đô. Hà Nội là địa phương đầu tiên trong cả nước ban hành nghị quyết chuyên ngành riêng về phát triển công nghiệp văn hóa. Đặc biệt, trên cơ sở kế thừa quy định tại điều 11 Luật thủ đô 2012, Luật thủ đô đã thể chế hóa Nghị quyết số 15-NQ/TW với một số cơ chế đặc thù mới để phát triển văn hóa Thủ đô. Đây là những cơ sở pháp lý quan trọng xây dựng Hà Nội thực sự là trung tâm hội tụ, kết tinh văn hóa của cả nước, tạo lập môi trường văn hóa văn minh, thanh lịch, tiêu biểu cho bản sắc văn hóa dân tộc và truyền thống ngàn năm văn hiến.
Chi tiết vui lòng liên hệ SJK Land 085.989.3555
Chuyên biệt thự, shophouse, chung cư các khu đô thị Ngoại Giao Đoàn, Starlake, Tây Tựu, Thượng Cát,….dọc trục đường Tây Thăng Long.
Thông tin tham khảo: Quy hoạch thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm